Arianne Hollander
Mirjam Vording
Dylan LochtenbergKritiek op restauratie Rijkoompje misplaatst
Afgelopen woensdag plaatste ik de haan terug op de Julianatoren. De kroon op het restauratiewerk dat de afgelopen weken heeft plaatsgevonden. Een voorbeeld van de verantwoordelijke samenleving waarin de kerk de verantwoordelijkheid neemt om te restaureren. De gemeente heeft hier 25 % van het totaalbedrag dat gemoeid gaat met de restauratie gesubsidieerd. En zo hoort het als het gaat om het instandhouden van monumenten. En ik ben er trots op!
Ik was dan ook onaangenaam verrast door het artikel deze week in de krant van de heer Boot van de werkgroep Monumenten van de Historische Vereniging Oud Veenendaal. De krant kopte zelfs met: "Pand Rijkoompje verkracht". Als je deze woorden gebruikt vind ik dat je je ook moet hebben verdiept in het verhaal rond de restauratie van dit pand. Niet alleen maar roepen en aan de zijlaan staan, wat mij betreft.
In het verleden is het pand van Rijkoompje meer "verkracht" dan nu. Van de begane grond was door de bouw van de winkels niets meer over. Daardoor was het monument nog amper te zien en te beleven. Velen kenden het niet eens. Met het plan dat nu wordt gerealiseerd wordt het pand juist veel meer recht gedaan, aangezien het beter beleefbaar wordt. Eindelijk is het weer goed te zien en je kunt er zelfs onderdoor lopen en dan naar boven kijken naar het plafond en de indeling van de bovenverdieping. Ook de monumentencommissie heeft in eerste instantie laten kijken naar een volledig herstel van de bovenverdieping. Maar de ramen waren verrot en dichtgezet en het dak is qua constructie in zeer slechte staat. En dat leverde een heel vreemd beeld op van en zwevend gebouw op pootjes, waarbij de onder- en bovenkant niets met elkaar te maken hadden. Dat maakte het gebouw meer bespottelijk en toonde nog schrijnender aan wat er met het gebouw in het verleden was gebeurd. Het helemaal reconstrueren van het gehele pand naar de oorspronkelijke staat is een opvatting die in de monumentenwereld van nu niet meer gangbaar is. Zeker niet als alles weg is. Je weet nooit of je het wel helemaal goed "namaakt"en dan ontstaat er geschiedsvervalsing. De tegenwoordige opvatting is dat je juist laat zien wat de ontwikkelingsgeschiedenis van het pand is geweest. Dus hoe het zich in de tijd ontwikkeld heeft.
Door de stalen constructie eronder tot een sierelement te maken en dit ook door te trekken in de ramen op de verdieping is weer een samenhang gecreëerd tussen beneden en boven en is het weer één "ding" geworden. Er is daarbij duidelijk aangegeven wat er nieuw is en wat er oud is. Er is dus goed afleesbaar wat de ingreep is die gedaan is. Ook is met deze ingreep rekening gehouden met het gebruik van het pand in de toekomst. Met het huidige plan wordt het monument juist optimaal gebruikt en wordt de bijzondere plaats die het inneemt in de Hoofdstraat nog eens benadrukt. En waarschijnlijk wordt er nu net zoveel over het pland gesproken als toen het net werd gebouwd. Dat kun je toch wel een rehabilitatie van het monument noemen.
Ik ben blij met een onze monumentenadviseur Wietske Dubelaar van Welstand en Monumenten Midden Nederland. Met een moderne kijk op de restauratie van monumenten. Maar zo zie je ook weer dat deskundigen het soms ook niet met elkaar eens zijn. Ik hoop alleen van harte dat de werkgroep Monumenten van de HVOV zich in de toekomst ook op een moderne manier naar de restauratie van monumenten kijkt en zich in het monumentenadvies verdiept voordat er uitspraken in de krant worden gedaan. Bovendien is er gelegenheid geweest om een mening kenbaar te maken over het bouwplan voordat hier een vergunning voor werd verleend. Het is beter van deze mogelijkheid gebruik te maken zodat ook de zienswijze van de HVOV bij de besluitvorming kan worden betrokken. Het achteraf leveren van commentaar is wel erg makkelijk.
Ik denk dat we de laatste jaren in de gemeente in staat zijn geweest om de sloop van monumenten te stoppen en om samen met de eigenaren van monumenten te kijken naar de mogelijkheden om op een moderne wijze de monumenten te behouden voor ons nageslacht. We leven niet meer in het verleden. We leven nu in een tijd dat de samenleving de verantwoordelijkheid neemt en de gemeente ook de nodige ondersteuning geeft. Ik kijk dan ook graag vooruit naar de uitdagingen die nog komen gaan. Ik nodig iedereen uit om dat ook te doen. En vooral ook met elkaar samen te werken. En samen maken we dan weer geschiedenis.